۱۷ تیر

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

زانوی که به دلیل آرتروز دردناک شده است می تواند به شدت کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد با توجه به افزایش سن جمعیت جراحی تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو به عنوان روش درمانی آرتروز زانو روز به روز محبوبیت بیشتری پیدا می کند. در طی بیست و پنج سال اخیر پیشرفت های صورت گرفته در جراحی تعویض مفصل زانو نتیجه حاصل از این جراحی را به طور جدی بهبود داده است. در این مقاله قصد داریم تا در خصوص مطالبی نظیر ذیل بپردازیم.

  • هزینه تعویض مفصل زانو
  • مراقبت بعد از عمل تعویض مفصل زانو
  • عوارض تعویض مفصل زانو
  • مزایا و معایب تعویض مفصل زانو
  • آموزش به بیمار تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی-تعویض-مفصل-زانو

زانو مصنوعی

به زانو مصنوعی پروتز زانو گفته می شود. پروتز قطعی مکانیکی است که طراحی شده تا جایگزین بخشی از بدن شود. هر پروتز زانو شامل سه قسمت است.

قطعه فمورال (Femoral component): که جایگزین انتهای استخوان ران یا فمول می شود. قطعه فمورال از جنس فلز ساخته شده است. قطعه فمورال طوری طراحی شده است که مطابق کندیل های استخوان فمور باشد که بخشی از زانو طبیعی فرد می باشد.

قطعه تیبیال (Tibial component)  جایگزین سطح بالایی Tibial یا استخوان ساق پا می شود. به طور معمول قطعه Tibial شامل یک سینی فلزی است که قطعه پلاستیکی را در خود جای می دهد. این قطعه پلاستیکی در تماس با کندیل های قطعه فمورال به سطح مفصلی اجازه لغزیدن و حرکت می دهد. پلاستیک مورد استفاده به حدی محکم و صیقلی است که می توان بر روی ورقه ای از این جنس اسکیت روی یخ انجام داد بدون اینکه آسیب چندانی به این ماده وارد شود.

قطعه پتلا (Patella component) جایگزین سطح پشتی پتلا یا همان کشکک زانو می شود. قطعه Patella هم از جنس پلاستیک ساخته شده است. Patella داخل شیاری در جلوی زانو بنام شیار Femoral-Patella می لغزد. قطعه Femoral پروتز به گونهای ساخته شده است که مانند زانو سالم این شیار را داشته باشد. قطعه پلاستیکی Patella داخل شیار موجود بر روی قطعه فلزی Femoral می لغزد.

علت انجام جراحی تعویض مفصل زانو

رایج ترین علل انجام این جراحی درد و آرتروز می باشد و دلیل اکثر دردهای زانو سه نوع است از جمله: آرتروز، آرتریت روماتوئید و آرتریت بعد از ضربه می باشد.

اقدامات قبل از جراحی تعویض مفصل زانو

  • ارزیابی

ارزیابی چند هفته قبل از انجام جراحی توسط جراح ارتوپد صورت می گیرد تا معاینات لازم و بررسی وضعیت جسمی فرد برای انجام جراحی تعویض مفصل زانو صورت گیرد. در صورتی که فرد مراجعه کننده بیماری خاصی همچون قلب داشته باشد فرد بیمار باید قبل از انجام جراحی توسط متخصص قلب چکاپ شود.

  • انجام آزمایش

قبل از جراحی تعویض مفصل زانو بررسی و آزمایش های همچون آزمایش خون، نوار قلب و … ضروری است.

  • دارو

در صورتی که فرد بیمار می خواهد تحت جراحی تعویض مفصل زانو قرار بگیرد حتما باید متخصص ارتوپد را از داروهای که مصرف کند مطلع سازد.

نحوه انجام جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو برای درمان آرتروز زانو با ایجاد برش بر روی قسمت جلوی زانو شروع می شود. بعد از ایجاد برش کشکک چرخانده شده و کنار زده می شود تا داخل مفصل زانو در مقابل جراح قرار بگیرد و فضای کافی برای انجام جراحی بر روی مفصل زانو فراهم شود. بافت نرم اطراف زانو به وسیله ابزارهای جراحی کنار نگه داشته می شود. زمانی که مفصل زانو باز می شود جراح باید سطوح آسیب دیده زانو توسط آرتروز، از جمله: کندیل های فمول، سطح کشکک و سطح پلاتو Tibial را جدا کند.

جراح با استفاده از ابزار های مخصوص که بر روی استخوان قرار می گیرند و اره مخصوص جراحی را هدایت می کنند سطوح آسیب دیده را برش زده و از زانو جدا می کند تا قطعات زانو مصنوعی به درستی بر روی استخوان ها قرار بگیرند.

بعد از برداشتن سطوح آسیب دیده استخوان ها هر یک از قطعات مفصل مصنوعی به صورت موقت در جایی خود قرار داده می شود تا جراح مفصل را از نظر محدود حرکتی و پایداری مورد بررسی قرار دهد. جراح زانو جدید را امتحان می کند تا مطمئن شود که محدوده حرکتی کامل بعد از جراحی بر می گردد و همچنین زانو بیش از حد شل و یا سفت نخواهد بود. محدوده حرکتی و همچنین پایداری و استحکام زانو از این نظر مهم هستند که رضایت بعد از عمل بیمار و عمر و داوم زانو مصنوعی به این دو موضوع وابسته است. بعد از اینکه جراح ارتوپد مطمئن شد که سایز درست را انتخاب کرده است و همین که پایداری مطلوب در زانو بدست آمده و رضایت پیدا می کند قطعات دائمی را در جای خود قرار می دهد.

در برخی موارد و با صلاح دید جراح سیمان مخصوص ارتوپدی برای اتصال قطعات فلزی به استخوان استفاده می شود. سیمان ارتوپدی در بین استخوان و قطعات مفصل مصنوعی قرار می گیرد و قطعات فلزی با اعمال فشار در جای خود قرار می گیرند سیمان اضافه که از کناره های قطعه بیرون می زند با ابزار جراحی خارج می شود. سیمان ارتوپدی بسیار سریع سفت می شود و معمولا کمتر از ده دقیقه زمان برای آن لازم است. برش ایجاد شده و با چند لایه بخیه بسته شده و پانسمان بر روی آن قرار می گیرد و بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می شود.

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

 

عوامل تاثیر گذار در جراحی تعویض مفصل زانو

 

به عوامل متعددی وابسته است از جمله: نوع پروتزی که انتخاب می شود، انتخاب بیمار مناسب، تکنیک جراح، رعایت نکات بعد از جراحی توسط بیمار و دوره بازتوانی می باشد.

 

انتخاب اول که بیمار است در ابتدا باید هدف از جراحی را برای آن مشخص کرد تا بعد از جراحی بداند چه اتفاقی افتاده است. در صورتی که هدف از جراحی برای بیمار مشخص نکنیم بیمار ناراضی از جراحی می باشد حتی اگر بهترین جراح ارتوپد این جراحی را انجام داده باشد.

 

پروتز مناسب باید مورد استفاده قرار بگرید و جراح باید از این جراحی آگاه باشد و بیمار را هدایت کند تا بتواند از این زانو بتواند استفاده کند.

 

ماندگاری پروتز در جراحی تعویض مفصل زانو

 

پروتز های مورد استفاده در مفصل زانو در شرایط آزمایشگاهی تا بیست سال می تواند دوام داشته باشد و در بدن انسان شرایط متفاوت است و به طور میانگین دوازده تا پانزده سال می تواند ماندگاری داشته باشد.

 

دوره نقاهت بعد از جراحی تعویض مفصل زانو

 

مدت زمان بستری بیمار بعد از جراحی تعویض مفصل زانو با توجه به صلاح دید جراح ممکن است بین یک تا چهار روز باشد. بیماران معمولا بعد از یک روز از انجام جراحی قادر به راه رفتن با استفاده از واکر و یا عصا خواهند بود ولی بهبودی کامل بعد از این جراحی معمولا چند ماه طول خواهد کشید. پس از این مدت زمان فرد می تواند مجددا بدون درد زانو از زندگی خود لذت ببرد.

 

فیزیوتراپی بعد از جراحی تعویض مفصل زانو

 

بیشتر افرادی که تحت جراحی تعویض مفصل زانو قرار می گیرند نیاز به فیزیوتراپی دارند. این افراد باید توصیه های متخصص خود را انجام دهند. متخصص ارتوپد یک سری ورزش های را در کنار فیزیوتراپی به بیمار می دهد تا موجب تقویت عضلات پا شود.

 

جراح ارتوپد ممکن است بعد از جراحی از CPM به معنای دستگاه پشتیبانی زانو برای فرد تجویز کند این دستگاه کمک می کند تا گردش خون افزایش یابد و روند بهبود فرد سریع تر انجام شود.

 

سوالات رایج درباره تعویض مفصل زانو

 

    • چه زمانی تعویض کامل مفصل زانو باید انجام شود؟

       

 

 

یک سری شرایطی است که شرایط سنی است به طور معمول گفته می شود هر چه سن بالاتر بهتر است. در زمان گذشته سن مناسب شصت سال بوده است چون در این سن دیگر انسان از آن شور، هیجان، دویدن و فعالیت ها می افتد ولی الان دیگر این بحث را نداریم. هر زمان که آسیب کامل شد به شرط اینکه بیمار بداند انتهای زندگی طبیعی زانو و شروع یک زندگی مکانیکی برای زانو است.

 

دقت کردید هر جایی از بدن آسیب می بیند بدن خود آن را ترمیم می کند. وقتی زانو خراب می شود بدن تلاش می کند تا ترمیم کند. وقتی زانو را عوض می کنیم در حقیقت دو آهن را در جلوی هم قرار می دهیم. به این راحتی نیست ولی برای درک افراد بیان می شود. بنابراین فردی که زانو را تعویض می کند باید بداند اگر یک سری از کارها را انجام دهد عمر پروتزی که در زانو می گذارند کمتر و کمتر می شود.

 

بنابراین تعویض مفصل زانو دیگر بستگی به سن ندارد و بستگی به خود فرد دارد که چقدر گنجایش یک پروتز مصنوعی و غیر بیولوژیک در بدن آن قرار گرفته است.

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

 

    • چه کارهای را نباید بعد از تعویض مفصل زانو انجام داد؟

       

 

 

حرکاتی که مدت طولانی با فشار بر روی زانو انجام شود. بدانید که از عمر پروتز کم می شود و نباید این کار ها را انجام دهید. پروتز ها هم یک زمانی دارند و نباید زیاد از این ها استفاده عجیب کرد.

 

    • دویدن

 

  • راه رفتن طولانی مدت

 

 

  • استفاده از توالت ایرانی

 

 

  • استفاده از پله ها

 

 

 

    • آیا افراد دیابتی می توانند تعویض مفصل زانو انجام دهند؟

       

 

 

اصولا دیابت عاملی نیست که نتوان تعویض مفصل زانو را انجام داد ولی عاملی هست که احتمال بروز عوارض را بیشتر می کند. یعنی ممکن است پوست خوب جوش نخورد که البته این هم درمان های خاص خود را دارد و ریسک عفونت بیشتر است. اما ریسک شل شدن پروتز به آن صورت وجود ندارد که نتوان تعویض مفصل زانو را انجام نداد.

 

    • آیا افراد چاق می توانند جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دهند؟

       

 

 

می توان گفت این بستگی به حجم چاقی دارد. اگر آن حجم چاقی که با BMA سنجیده می شود خیلی بالا باشد بهتر است که اول وزن کم شود. به دلیل اینکه احتمال خراب شدن پروتز بالاتر می رود و در چاقی های مفرط به خصوص اتفاق می افتد. بهتر است که قبل از تعویض مفصل زانو وزن بدن کم شود.

 

تعویض مفصل زانو یک حالتی است که بسیار سیف است یعنی خطری ندارد و درد بیمار را اگر به حدی رسیده باشد که بی طاقتش کرده باشد حتما خوب می کند و ربطی به سن ندارد و به فعالیت فیزیکی بدن بعد از تعویض مفصل زانو بستگی دارد.

 

    • چه افرادی می توانند تعویض مفصل زانو انجام دهند؟

       

 

 

افرادی که از درد شدید رنج می برند جوری که با تغییرات زندگی آن فرد تداخل دارد حتی با استفاده از عصا هم درد وجود دارد. حتی در صورتی که با مصرف مسکن بازهم درد شدیدی دارند این افراد مطمئن باشند که با جراحی تعویض مفصل زانو سود می برند.

 

در صورتی که عمر پروتز تمام شد باید چه کار کرد؟

 

در این صورت جراحی مجددا انجام می شود. جراحی برای پزشک متفاوت خواهد بود ولی برای بیمار فرقی ندارد و مطابق قبل است و در نحوه جراحی تکنیک های متفاوتی استفاده می شود و پروتز هم متفاوت خواهد بود. حتی می توان جراحی تعویض مفصل زانو را تا چندین بار انجام داد.

 

جراحی تعویض مفصل زانو برای درمان آرتروز زانو با ایجاد برش بر روی قسمت جلوی زانو شروع می شود. دکتر رضا مصطفوی جراح و متخصص ارتوپدی با بهره گیری از تکنیک های به روز دنیا به انجام این جراحی می پردازند. جهت رزرو وقت قبلی و مشاوره می توانید با شماره ۰۲۱۸۶۱۲۷۴۵۵ تماس حاصل نمائید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام ایشان مراجعه کنید.

آیا عمل جراحی آرتروز برای تعویض مفصل زانو باید حتما انجام شود؟

اگر مفصل زانو به شرایطی برسد که یک جراح به نتایجی برسد که درمان های غیر جراحی کمکی به این فرد نمی کند حتما باید جراحی شود چون اگر جراحی را مدت زیادی به تاخیر بیندازیم در میزان نتیجه مناسبی که از این جراحی می گیریم تاثیر گذار است و بدن به آن رضایت لازم نمی رسد.

محدودیت های بعد از تعویض مفصل زانو چقدر است؟

جراحی تعویض مفصل زانو خاص افراد مسن است و از آنجایی که به یک فرد بالای شصت تا شصت و پنج سال مربوط می شودو محدودیتی را برای آنها ایجاد نمی شود. یکسری ورزش ها را همانند دویدن و پریدن ممنوع خواهد بود ولی محدودیتی در فعالیت های زندگی روزانه نخواهند داست و چون دردی ندارند می توانند غیر از این ورزش ها به ورزش ها روی آورند و وضعیت قلب و عروق آن ها بهتر می شود و کاهش وزن پیدا می کنند. لذا می توان گفت با توجه به سن این افراد محدودیت خاصی برایشان ایجاد نمی شود.

جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو

چه کاری می توانیم انجام دهیم تا آرتروز زانو نگیریم؟

روش های پیشگیرانه صد درصد نمی تواند جلوگیری کند اما می تواند به تاخیر بیندازد. چند فاکتور اصلی در روش پیشگیری از آرتروز مفاصل عبارتند از: تغذیه مناسب، روش مناسب زندگی، کاهش وزن و ورزش کردن نیز می باشد.

پاسخ

16 + 3 =